Subaraknoid kanamada (SAK) EKG'nin önemi

  SAK hastalarının yaklaşık %50'sinde EKG anormallikleri görülebilir.

  Hayatta kalan hastaların çoğunda EKG anormallikleri iki hafta içinde normale döner. Bazı hastalarda EKG anormallikleri kısmen düzelir, bazılarında ise değişmeden kalır.

  Klinik açıdan önemli aritmiler (atriyal taşiaritmiler, ventriküler taşikardi) SAK hastalarında yüksek mortalite ve ciddi nörolojik komorbidite ile ilişkilidir.

  Akut serebral hastalıklarda (Takotsubo kardiyomiyopatisi gibi) koroner tutulum olmadan miyokard disfonksiyonu görülebilir.

  SAK sırasında gelişen ST segment yükselmesi miyokard infarktüsü izlenimi yaratabilir. SAK hastalarında hafif düzeyde kardiyak enzim yükselmesi de görülebilir. Bu durum, bazı SAK hastalarına gereksiz antikoagülan ve trombolitik tedavi verilmesine yol açabilir. Böyle bir tedavi SAK hastasının klinik durumunu daha da kötüleştirebilir.

  Beyin ölümü gerçekleşmiş olan bir SAK hastasında dokümante edilmiş EKG anormaliklerinin bulunması muhtemel kalp hastalığı düşüncesiyle hastanın kalp nakli için verici olmasını engeleyebilir.



SAK hastalarında görülebilen EKG anormallikleri

  QT interval uzaması

  Sinüs bradikardisi ve sinüs taşikardisi

  Sinüs aritmisi

  Klinik açıdan önemli aritmiler (atriyal taşiaritmiler, ventriküler taşikardi) SAK hastalarının sadece %1-4'ünde görülür.

  ST segment yükselmesi veya çökmesi

  Q dalgaları

  Negatif T dalgası (yaygın olabilir)

  Negatif ve/veya belirgin U dalgası.

  J-dalgasını izleyen ventriküler fibrilasyon.



SAK'da neden EKG anormallikleri görülür?

  Hipotalamik uyarılma otonom sinir sistemini uyarır ve hiperdinamik bir kardiyovasküler durum yaratır.

  Dolaşımdaki katekolamin düzeylerinin artışı patolojik olarak miyokardda subendokardiyal bant nekrozu gelişimine yol açar.

  Katekolamin düzeylerindeki artış QT interval uzaması ve miyokard hasarı ile ilişkilidir.



SAK'da EKG ve prognoz

  Anevrizmal SAK hastalarında, EKG'de QT interval uzaması (düzeltilmiş QT intervali >410 ms) ve taşikardi (kalp hızı >100 atım/dakika) görülmesinin bağımsız olarak anjiyografik vazospazm ile ilişkili olduğu bildirilmiştir.

  Taşikardi ve spesifik olmayan ST-segment değişiklikleri kötü prognoz gösterir.



Referanslar

  Surg Neurol Int 2020;11:49. (free full-text)

  Perm J 2017;21:16-049. (free full-text)

  Stroke 2012;43:2102-2107. (free full-text)

  J Cerebrovasc Endovasc Neurosurg 2012;14:90-94. (free full-text)

  Europace 2012;14:1063-1064. (free full-text)

  BMJ Case Rep 2012 Mar 27; doi: 10.1136/bcr.11.2011.5134. (free full-text)

  BMJ Case Rep 2011 Feb 17; doi: 10.1136/bcr.08.2010.3253. (free full-text)

  Am J Crit Care 2002;11:48-56.

  J Electrocardiol 2002;35 Suppl:257-262.

  Postgrad Med J 1981;57:294-296. (free full-text)




EKG 1a. Yukarıdaki EKG, daha önce bilinen bir kalp hastalığı yok iken ani gelişen bilinç kaybı ile hastaneye getirilen
46 yaşındaki bir erkeğe aittir. Hastaneye getirildiğinde yaygın SAK ve beyin ödemi tespit edilmiştir.
Ritm atriyal fibrilasyon olup 3 adet VPS de izleniyor. V3-V6 arasında ST segment çökmeleri var.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız



EKG 1b. Aynı hastada 1 saat sonra çekilen EKG yukarıda görülüyor. Ritm sinüs. VPS'ler kaybolmuş.
V3-V4'te "upsloping" ST çökmesi var. V5-V6'da ise horizontal ST çökmeleri devam ediyor.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız



EKG 1c. Aynı hastada EKG 1a'dan 5 saat sonra çekilen EKG yukarıda görülüyor.
ST segment çökmeleri kaybolmuş.
QT intervali uzun.
Ritm yüksek ventrikül cevaplı atriyal fibrilasyon.
Atriyal taşiaritmiler SAK hastalarında yüksek mortalite ile ilişkilidir.
Hasta bu EKG çekildikten bir gün sonra ölmüştür.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 2a. Yukarıdaki EKG, subaraknoid kanama tanısı ile izlenmekte olan 56 yaşındaki bir erkeğe aittir.
Ritm ektopik atriyal ritmdir.
Anteriyor ve inferiyor derivasyonlarda negatif T dalgaları izleniyor.
Prekordiyal derivasyonlar 5 mm/mV kalibrasyonunda kaydedilmiş.
Bu hastada Troponin I düzeyi normal olarak ölçüldü. Bilinen koroner arter hastalığı da yoktu.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız



EKG 2b. Aynı hastanın yarım saat sonra kaydedilen 6-kanallı göğüs ritm trasesi yukarıda görülüyor.
Bu sefer prekordiyal derivasyonlar 10 mm/mV kalibrasyonunda kaydedilmiş.
V3-V6 arasında negatif T dalgaları mevcut.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 3a. Yukarıdaki EKG, subaraknoid kanama tanısı ile opere edilmiş olan 52 yaşındaki bir kadına ait olup postoperatif ilk gün kaydedilmiştir. Bu hasta ani bilinç kaybı ile hastaneye getirilmiş. Sol anteriyor serebral arter anevrizması rüptürü ve subaraknoid kanama tespit edilerek acil ameliyata alınmış. Bilinen koroner arter hastalığı yok ancak postoperatif ilk gün kardiyak troponin I düzeyinde minimal yükselme saptanmış.
İnferiyorda ve I derivasyonunda derin negatif T dalgaları görünüyor. Ayrıca QT intervali uzamış.

Yukarıdaki EKG, Dr. Fatih Paşa Tatar tarafından websitemize bağışlanmıştır.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız



EKG 3b. Aynı hastanın göğüs derivasyonlarından alınan EKG kaydı yukarıda görülüyor.
QT interval uzaması belirgin. V4-V6 arasında derin negatif T dalgaları mevcut.

Yukarıdaki EKG, Dr. Fatih Paşa Tatar tarafından websitemize bağışlanmıştır.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız