Tanı kriterleri

  QRS genişliği

                  yetişkinlerde 120 ms veya daha fazla ( en az 3 küçük kare);

                  4-16 yaş arası çocuklarda 100 ms veya daha fazla;

                  0-4 yaş arası çocuklarda 90 ms veya daha fazladır.

  I ve V6'da geniş S dalgası vardır: S dalgası ya R dalgasından daha geniştir ya da 40 ms'den daha fazladır.

  V1 veya V2'de terminal R dalgasının olması beklenir. Bu durum rsr' , rsR' veya rSR' şeklinde görülebilir. r' veya R' genellikle başlangıçtaki R dalgasından daha geniştir.

  Eğer V1'de büyük R dalgası olmasına rağmen çentik yok ise R peak zamanı V5 veya V6'da normal iken V1'de >50 ms olmalıdır.



Sağ dal bloğu paterni - Tam olmayan sağ dal bloğu

  QRS genişliği

                  yetişkinlerde 100-120 ms arasında,

                  4-16 yaş arası çocuklarda 90-100 ms,

                  0-4 yaş arası çocuklarda 86-90 ms'dir.

  Sağ dal bloğunun diğer kriterleri burada da geçerlidir.



Sağ dal bloğu sebepleri

  Sağlıklı bireylerde görüldüğünde (izole sağ dal bloğu) kötü prognoz göstermez. Sağlıklı bireylerde izole sağ dal bloğu, izole sol dal bloğuna göre daha sık görülür.

  Akut miyokard infarktüsü, miyokard iskemisi.

  Akut veya kronik kor pulmonale.

  Atriyal septal defekt (ASD).

  Ebstein anomalisi.

  Sağ kalp kateterizasyonundan sonra kateter travmasına bağlı olarak görülebilir.

  Koroner bypass ameliyatından sonra.

  VSD veya Fallot Tetralojisi (ToF) ameliyatlarından sonra.

  Trafik kazalarından sonra (nonpenetran direksion travması).

  Miyokardit.



Sağ dal bloğu ve akut miyokard infarktüsü

  RBBB varlığı akut miyokard infarktüsü tanısını engellemez.

  Koroner arter hastalarında sağ sal bloğunun bulunması kötü prognozu gösterir.

  Akut miyokard infarktüsü sırasında RBBB'nin yeni gelişmesi, zaten RBBB bulunan hastalara göre daha kötü prognozu gösterir. (Öte yandan akut anteriyor miyokard infarktüsü geçiren hastalarda önceden sol dal bloğu (LBBB) bulunuyor olması yeni gelişen LBBB'ye göre daha kötü prognozu gösterir)



Sağ dal bloğu varlığında sol ventrikül hipertrofisi tanısı için ileri sürülmüş olan kriterler

  C1'deki S dalgasının amplitüdünün > 2 mm (0.2 mV) olması.

  C5 veya C6'daki R dalgası amplitüdünün > 15 mm (1.5mV) olması.

  QRS aksı -30 derecenin solunda olacak.

  RI > 11mm (1.1mV).

  III'deki S dalgası ile herhangi bir göğüs derivasyonundaki R/S amplitüdünün > 30 mm (3 mV) olması.



Sağ dal bloğu ve treadmil egzersiz testi

  Egzersizden önceki bazal EKG'sinde sağ dal bloğu olan hastalarda egzersiz sırasında

      C1-C4 arasında ST çökmesi izlenmesi koroner arter hastalığı tanısını düşündürmez.

      V5, V6, II veya aVF'de ST çökmesi olması koroner arter hastalığı tanısını düşündürür.



Referanslar (özet ve tam-metin makalelere linkler)

  Circulation 2009;119:e235-e240 .

  Am J Cardiol 1969;23:877.

  Am J Cardiol 1987;59:798.

  Circulation 1975;51:477-484.

  Circulation 1998;98:2494-2500.

  PACE 1998;21:2651.




EKG 1. Yukarıdaki EKG'de sağ dal bloğu görülüyor.
Bu EKG, koroner arterleri normal olan 67 yaşındaki hipertansif bir kadına aittir.
V1 ile V2'deki negatif T dalgalarının iskemi ile ilgisi yok.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 2. Yetişkin hastada sağ dal bloğu paterni. QRS genişliği artmamış (<120ms). Sağ dal bloğunun diğer özellikleri ise mevcut.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 3. Kronik obstrüktif akciğer hastası (KOAH) ve sistemik arteriyel hipertansiyonu olan hastada sağ dal bloğu ve sol ön
dalcık bloğu izleniyor. KOAH hastalarında sağ ventrikül hipertrofisi sık olduğu için sağ dal bloğu da normalden daha sık görülür.
Sol ön dalcık bloğu ise sistemik arteriyel hipertansiyonu olanlarda normalden daha sık görülür.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 4. Yukarıdaki EKG 8 yaşındaki bir çocuğa ait. Hasta, bir yaşında iken Büyük Arterlerin Transpozisyonu ve Ventriküler
Septal Defekt nedeniyle opere edilmiş. VSD operasyonlarından sonra sağ dal bloğu gelişme riski artar.

Bu EKG, Uz. Dr. Mahmut Gökdemir tarafından websitemize bağışlanmıştır.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 5. Koroner arterleri normal olan orta yaşlı bir kadının EKG'sinde sağ dal bloğu izleniyor.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 6. Digoxin almakta olan bir hastada sağ dal bloğu ve nodal ritm izleniyor. QRS'lerin önünde P dalgası yok.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 7. Yukarıdaki EKG, ekokardiyografi ile doğrulanmış yaygın sol ventrikül hipertrofisi bulunan 46 yaşındaki hipertansif bir
erkeğe aittir. Sağ dal bloğu ve sol ön fasiküler blok izleniyor. Ayrıca, Gubner kriterine göre bu EKG'de sol ventrikül hipertofisi
örneği de var.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 8a. Yukarıdaki EKG, acil servise göğüs ağrısı ile başvuran 59 yaşındaki bir erkeğe aittir. İki yıl önce koroner bypass
ameliyatı da olan hastanın EKG'sinde sağ dal bloğu , inferiyorda ST yüksekliği ve yüksek T dalgaları var. Bu EKG çekildikten
hemen sonra tenekteplaz ile trombolitik tedavi uygulandı. Hastada sağ dal bloğunun ne zaman geliştiği bilinmiyor.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız



EKG 8b. Aynı hastada tenekteplaz verildikten 1 saat sonra çekilen EKG'de ST yüksekliği ve T sivriliği kaybolmuş. Göğüs
ağrısı ile beraber EKG'deki ST yüksekliği ve T sivriliğinin de kaybolması damarın rekanalize olduğunu düşündürür.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 9. Yukarıdaki EKG 63 yaşındaki koroner arter hastası bir erkeğe aittir. Bir yıl önce Circumflex koroner artere stent implante
edilmiş olan bu hasta daha önce hiç akut miyokard infarktüsü geçirmemiş. EKG'de RBBB dışında özellik yok.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 10. Yukarıdaki EKG 76 yaşındaki koroner arter hastası bir erkeğe aittir. Hasta 12 yıl önce akut anteriyor miyokard infarktüsü
geçirmiş. Koroner bypass ameliyatı önerildiği halde kabul etmemiş. Halen hastada ileri derecede sol ventrikül sistolik
disfonksiyonu var ve tüm kalp boşlukları dilate. Ritm atriyal fibrilasyon. RBBB olması geçirilmiş anteriyor miyokard
infarktüsünü maskelemiyor. Anteriyorda Q dalgaları ve V5, V6'da ST yüksekliği izleniyor.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 11. Yukarıdaki EKG, daha önce koroner bypass ameliyatı olmuş 65 yaşındaki bir erkeğe aittir. Daha önce akut anteroseptal
miyokard infarktüsü geçirmiş. Hastada sol ventrikül sistolik disfonksiyonu var. C1 ve C2'de Q dalgaları var.
RBBB olması geçirilmiş anteroseptal miyokard infarktüsünü maskelemez.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 12. Yukarıdaki EKG, 63 yaşındaki bir erkek hasta koroner bypass ameliyatı olmadan önce kaydedilmiş.
Bu hasta daha önce akut inferiyor miyokard infarktüsü de geçirmiş. RBBB mevcut.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 13. Yukarıdaki EKG, 63 yaşındaki bir erkek hasta ikinci defa anteriyor miyokard infarktüsü geçirirken kaydedildi.
İki ay önce geçirdiği ilk anteriyor miyokard infarktüsünden sonra zaten RBBB gelişmişti. Sol ventrikül sistolik disfonksiyonu
olup EF %35 ölçüldü. Son 2 aydır zaten C1 - C4 arasında Q dalgaları olan hasta ikinci miyokard infarktüsünü geçirirken
C2 - C4 arasında yeniden ST segment yükselmesi gelişti. RBBB olması geçirilmiş anteriyor miyokard infarktüsünü maskelemez.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 14. Yukarıdaki EKG, daha önce koroner bypass ameliyatı olmuş 63 yaşındaki bir erkeğe aittir. Daha önce akut anteriyor
miyokard infarktüsü geçirmiş. Hastada sol ventrikül sistolik disfonksiyonu olup EF %30 ölçüldü. C1 - C3 arasında Q dalgaları ,
C4 - C6 arasında negatif T dalgaları ve bir adet VPS izleniyor.
RBBB olması geçirilmiş anteriyor miyokard infarktüsünü maskelemez.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 15. Yukarıdaki EKG, daha önce akut inferiyor miyokard infarktüsü geçirmiş olan 59 yaşındaki bir erkeğe aittir.
Hastada RBBB olması geçirilmiş inferiyor miyokard infarktüsünü maskelemez.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 16. Yukarıdaki EKG, daha önce koroner anjiyografi yapılmamış olan 77 yaşındaki bir kadına aittir.
Geçirilmiş infarktüs bulgusu yok. Ekokardiyografide sol ventrikül hipertrofisi mevcut ancak EKG'de belli olmuyor.
RBBB varlığında EKG ile sol ventrikül hipertrofisi tanısı koymak zorlaşır.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 17. Yukarıdaki EKG, daha önce akut anteriyor miyokard infarktüsü geçirmiş olan 60 yaşındaki bir kadına aittir.
Hastada ileri derecede sol ventrikül sistolik disfonksiyonu mevcut olup EF %20 ölçüldü. Anteriyorda Q dalgaları ve negatif T
dalgaları izleniyor. RBBB varlığı geçirilmiş anteriyor miyokard infarktüsünü maskelemez.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 18. Yukarıdaki EKG, daha önce akut inferiyor miyokard infarktüsü geçirmiş olan 85 yaşındaki bir erkeğe aittir.
EKG'de RBBB'nin yanı sıra seyrek APS de izleniyor. PR intervali 1. derece AV blok için sınırda.
RBBB varlığı geçirilmiş inferiyor miyokard infarktüsünü maskelemez.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 19. Yukarıdaki EKG 58 yaşındaki bir erkeğe ait. Sağ dal bloğu paterni (inkomplet sağ dal bloğu) izleniyor.
Ritm atriyal fibrilasyon.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız





EKG 20. Geçirilmiş inferiyor miyokard infarktüsü ve sağ dal bloğu bulunan yaşlı bir erkeğe ait EKG yukarıda görülüyor.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 21. Yukarıdaki EKG'de sağ dal bloğu paterni izleniyor.
Bu EKG, henüz opere edilmemiş 7 mm'lik ASD'si olan 6 aylık bir çocuğa ait.
Pulmoner kapakta gradient 15mmHg olarak ölçüldü.
Bu EKG'deki diğer bir anormallik de aVF'de görülen Crochetage bulgusudur.

Bu EKG, pediatrik kardiyoloji uzmanı Dr. Mahmut Gökdemir tarafından websitemize bağışlanmıştır.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 22a. Yukarıdaki EKG 61 yaşındaki bir erkeğe ait olup subakut inferiyor miyokard infarktüsü sırasında çekildi.
Bu hastaya yapılan koroner anjiyografide RCA çıkışta tam tıkalı, LAD ve Cx ise normal olarak izlendi.
Bu EKG'den sonra RCA stent ile tam açıldı.
Ayrıca sağ dal bloğu da mevcut.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız



EKG 22b. Aynı hastanın 3 yıl sonra çekilen EKG'si yukarıda izleniyor.
Sağ dal bloğu hala devam ediyor.
aVF'deki T negatifliği düzelmiş, q dalgasının amplitüdü azalmış; III'de T negatifliği devam ediyor.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 23. Yukarıdaki EKG, görünürde sağlıklı olan 1 yaşındaki bir bebeğe aittir. Ekokardiyografisi normaldir.
Sağlıklı bireylerde sağ dal bloğu paterni normal varyant olarak görülebilir.

Bu EKG, pediatrik kardiyoloji uzmanı Dr. Mahmut Gökdemir tarafından websitemize bağışlanmıştır.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 24. Yukarıdaki EKG, AtriyoVentriküler Kanal Defekti (AVCD/AVSD) için opere edilmiş olan 4 yaşındaki bir çocuğa aittir.
Hastaya ayrıca protez mitral kapak implantasyonu da yapılmıştır.
EKOkardiyografide sol ventrikül dilate olarak izlenmiş.
EKG'de sağ dal bloğu ile beraber sol ventrikül hipertrofisi bulguları mevcut.

Bu EKG, pediatrik kardiyoloji uzmanı Dr. Mahmut Gökdemir tarafından websitemize bağışlanmıştır.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 25. Yukarıdaki EKG, önceden inferiyor miyokard infarktüsü geçirmiş olan 70 yaşındaki bir erkeğe aittir.
Sağ dal bloğu da izleniyor.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 26. Yukarıdaki EKG, konjenital aort darlığı bulunan 4 aylık bir bebeğe ait olup sağ dal bloğu paterni izleniyor.
Aort kapakta maksimum sistolik gradient 50 mmHg olarak ölçülmüştür.

Bu EKG, pediatrik kardiyoloji uzmanı Dr. Mahmut Gökdemir tarafından websitemize bağışlanmıştır.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 27. Yukarıdaki EKG, acil servise kardiyojenik şok tablosunda getirilen 86 yaşındaki bir kadına aittir.
Sağ dal bloğu izleniyor. V1-V4 arasındaki ST segment yüksekliği akut ön duvar miyokard infarktüsüne işaret ediyor.
Hastaya daha öncesinde pankreas kanseri tanısı da konmuştu.
Hasta, yukarıdaki EKG kaydedildikten dakikalar sonra hayatını kaybetti.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 28. Yukarıdaki EKG, 76 yaşındaki bir kadına ait olup mitral kapak replasmanı ameliyatından 1 ay sonra kaydedilmiştir.
V1 ilk bakışta sağ dal bloğunu andırıyor. Ancak R dalgasının hemen sağ tarafında R' gibi görünen dalga aslında flutter dalgası.
Flutter dalgası nedeniyle sağ dal bloğu gibi görünüyor. Ritm 2:1 geçişli atriyal flutter.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 29. Yukarıdaki EKG, Skleroderma ve pulmoner hipertansiyon tanıları almış olan bir kadına aittir.
PR interval uzaması (birinci derece AV blok) ve P dalga genişlemesi (140 milisaniye, interatriyal blok) görülüyor.
Sağ dal bloğu da var. V1'deki yüksek R dalgası sağ ventrikül hipertrofisini düşündürüyor.

Yukarıdaki EKG, Dr. Peter Kukla tarafından websitemize bağışlanmıştır.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız