Aşağıdaki EKG bulguları orta-ciddi akut pulmoner emboli varlığında görülebilir.

Sağ ventrikül yüklenmesini gösteren bu bulgular akut pulmoner emboliye özgü değildir,

ancak akut pulmoner emboli düşünülen hastalarda tanıyı desteklemek için kullanılabilir.



  V1-V4 göğüs derivasyonlarında T negatifliği ve/veya ST segment değişiklikleri (en sık)

  Sağ dal bloğu veya sağ dal bloğu paterni

  V1'de QR veya qR paterni

 
S1Q3T3 paterni: I'de S dalgası, III'te yeni veya daha da belirginleşmiş Q dalgası, III'te T inversiyonu.

      S1Q3T3 paterni bu grup hastaların yaklaşık
%10'unda görülür.

  Sinüs taşikardisi

 
Atriyal aritmiler: atriyal fibrilasyon, atriyal flutter, APS

  Düşük voltaj

  Sağ aks sapması.



Tipik EKG bulgularının görülmemesi akut pulmoner emboli yok demek için YETERLİ DEĞİLDİR.

Akut pulmoner embolinin erken ve başarılı tedavisi ile EKG'de ortaya çıkan anormalliklerin kaybolması

beklenebilir.




Referanslar

  European Heart Journal 2008,29:2276-2315.

  Am J Cardiol 1994;73:298-303.

  Am J Cardiol 2007;99:817-821.





EKG 1a. Akut pulmoner emboli olgusu. Ani başlayan göğüs ağrısı ile gelen hastada D-dimer ilk ölçümde 2 mcg/mL idi.
Spesifik olmasa da C1, C2, C3'te T negatifliği akut pulmoner embolinin en sık görülen EKG bulgusudur. I'de S dalgası (S1)
ve III'te T negatifliği (T3) var ancak III'te Q dalgası (Q3) yok. Pulmoner embolide S1Q3T3 her zaman görülmez.
Ayrıca sağ aks sapması da mevcut: QRS kompleksi aVR'de bifazik, III'de pozitif, aVL'de ise negatif.
Bu EKG trombolitik tedaviden hemen önce çekildi.

Daha detaylı EKG için tıklayınız




EKG 1b. Aynı hastaya tPA ile trombolitik tedavi uygulandıktan hemen sonraki EKG görülüyor.

Daha detaylı EKG için tıklayınız




Resim 1a. Aynı hastanın telekardiyografisinde sağ pulmoner arter belirginleşmiş.

Daha detaylı EKG için tıklayınız




Resim 1b. Aynı hastanın toraks BT incelemesinde genişlemiş sağ pulmoner arter ve içindeki trombüs izleniyor.

Daha detaylı EKG için tıklayınız





EKG 2. Yukarıdaki EKG, toraks BT anjiyografi ile akut pulmoner emboli tanısı konmuş 43 yaşındaki bir kadına aittir.
EKG semptomlar başladıktan 10 gün sonra kaydedildi. EKOkardiyografide sağ ventrikül ve sağ atriyum dilate idi.
Koroner anjiyografide normal koroner arterler tespit edildi.
Spesifik olmasa da akut pulmoner embolinin en sık görülen EKG bulgusu V1 V3 arasında T negatifliğidir.
Bu hastada ayrıca hafif sağ aks sapması da var.
Akut pulmoner embolide S1Q3T3 her zaman görülmez. Bu hastada da yok.

Daha detaylı EKG için tıklayınız





EKG 3. Yukarıdaki EKG akut pulmoner emboli tanısı konmuş orta yaşlı bir erkeğe aittir.
Akut pulmoner emboliden 2 hafta önce bu hastanın LAD ve İntermedier koroner arterlerine stent implante edilmişti.
İzole akut pulmoner embolinin aksine bu EKG'de anteriyordaki T negatifliği C5'e kadar uzanıyor.
S1Q3T3 mevcut. Ancak II ve aVF'de q dalgaları yok (geçirilmiş inferiyor miyokard infarktüsü yok).
Temel ritm sinüs olup VPS ve sık APS izleniyor.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız






Resim 4a, 4b, 4c. Yukarıdaki Toraks BT grafileri, son 1 haftadır nefes darlığı ve göğüs ağrısı şikayetleri olan 72 yaşındaki
bir kadına aittir. Sağ ve sol pulmoner arterlerde trombüs izleniyor.




EKG 4. Aynı hastanın, BT ile aynı gün kaydedilen EKG'sinde akut pulmoner emboliyi düşündüren hiçbir bulgu saptanmadı.
Bu örnekte de görüldüğü gibi tipik EKG bulgularının görülmemesi akut pulmoner emboliyi dışlamaya yetmez.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız





EKG 5. Yukarıdaki EKG hipertansif bir kadına ait. Akut pulmoner emboli nedeniyle 4 gün önce senkop geçirmiş.
EKG'de akselere junctional ritm izleniyor. Kalp hızı (ventrikül hızı) 83/dakika civarında. Ayrıca ektopik atriyal taşikardi de var.
Atriyum hızı 165/dakika civarında.
P dalgaları ile QRS kompleksleri arasında birebir ilişki yok, P'ler QRS'lerin içine girip çıkıyor:
AV tam blok. Kronik hipertansif olan bu hastanın EKG'sinde sol ventrikül hipertrofisini düşündüren voltaj yüksekliği de var.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız





EKG 6. Yukarıdaki özet EKG, son 2 gündür olan ileri nefes darlığı şikayeti ile başvuran 66 yaşındaki bir kadına aittir.
Hasta 5 metre yürümekle dahi ciddi nefes darlığı tanımlıyordu. Daha öncesinde kalp hastalığı tanısı almamıştı.
Ekokardiyografide dilate ve hipokinetik bir sağ ventrikül, ciddi triküspid yetmezliği ve
orta derecede pulmoner hipertansiyon tespit edildi. Sol ventrikül sistolik fonksiyonu normal idi.
T dalgası V1-V3'de negatif, V4'te ise düzleşmiş.
Akut pulmoner emboli de seyrek görülen S1Q3T3 paterni de mevcut.
Bu hastada akut pulmoner embolinin diğer EKG bulguları izlenmiyor.



 
Resim 6a ve 6b. Aynı hastaya hemen çekilen toraks BT görüntüleri yukarıda izlenmekte olup
sağ ana pulmoner arteri tıkayan
büyük bir trombüs mevcut. Ao:Çıkan aorta.





EKG 7a. Yukarıdaki EKG, son 6 gündür olan aşırı halsizlik şikayeti başvuran 69 yaşındaki bir kadına aittir.
Halsizlik nedeniyle 5 metre dahi yürüyemeyen bu hasta nefes darlığı veya göğüs ağrısı tanımlamıyordu.
Ritm sinüs taşikardisi olup kalp hızı 110/dakika civarında.
EKOkardiyografide sağ ventrikül dilate ve hipokinetik iken sol ventrikül normal idi.

Daha detaylı EKG için buraya tıklayınız




EKG 7b. Yukarıdaki özet EKG, EKG 7a'nın özetidir.
Bu EKG'deki T negatiflikleri ilk anda akut koroner sendrom olarak yorumlanmış ve hasta acil koroner anjiyografi için
hastanemize gönderilmişti.
Yukarıdaki özet, EKG akut pulmoner emboli için tipik bulgular gösteriyor:
- T dalgası V1-V4 arasında negatif (spesifik olmasa da akut pulmoner embolinin en sık EKG bulgusudur).
- Göğüs derivasyonlarında voltaj düşüklüğü var.
- S1Q3T3 mevcut.
Bu bulgularla hastada akut pulmoner emboli düşünüldü ve Bilgisayarlı Tomografi (BT) ile pulmoner anjiyografi yapıldı.



 
Resim 7a, 7b ve 7c. Aynı hastaya hemen çekilen toraks BT görüntüleri yukarıda izlenmekte olup
sağ ana pulmoner arteri ve sol pulmoner arteri tıkayan trombüs izleniyor.
Bu görüntülerden hemen sonra hastaya Alteplaz ile trombolitik tedavi uygulandı ve antikoagülan tedavi başlandı.
Hastanın kliniği saatler içinde düzeldi. Ertesi gün yapılan EKOkardiyografide sağ ventrikül dilatasyonunun gerilediği görüldü.
Ao:Çıkan aorta., MPA: Ana pulmoner arter., dAo:İnen aorta.




EKG 7c. Yukarıdaki özet EKG, aynı hastaya trombolitik tedavi verildikten 9 gün sonra kaydedildi.
Hasta artık klinik olarak rahatlamıştı.
Anteriyordaki T negatifliklerinde gerileme başlamış.




EKG 7d. Yukarıdaki özet EKG, aynı hastaya trombolitik tedavi verildikten 6 hafta sonra kaydedildi.
T negatifliği sadece derivasyon III ve V1'de kalmış. Bu EKG kaydedildiği sırada hasta tamamen asemptomatik olup
yine bu sırada yapılan EKOkardiyografi incelemesinde sağ ventrikül sistolik fonksiyonu ve boyutları normal idi.
Bu örnek de açıkça göstermektedir ki erken ve başarılı bir tedavi ile akut pulmoner embolinin EKG anormallikleri gerileyebilir.